Nỗi Lo Mới Của Nhà Vườn Giữa Mùa Thu Hoạch

Những ngày cuối tháng 5, đầu tháng 6, trên nhiều vùng trồng sầu riêng trọng điểm của Lâm Đồng như Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Bảo Lâm…, một hiện tượng đang khiến không ít nhà vườn đứng ngồi không yên: tình trạng sầu riêng “mặt quỷ” xuất hiện với tỷ lệ ngày càng nhiều.

Nhìn từ xa, trái vẫn phát triển bình thường. Nhưng khi lại gần, nhiều trái xuất hiện những mảng gai biến dạng, méo mó, lồi lõm bất thường. Có trái chỉ bị một phần, nhưng cũng có những trái gần như mất hoàn toàn hình dáng chuẩn thương phẩm. Nhà vườn gọi hiện tượng này bằng cái tên rất ám ảnh: “sầu riêng mặt quỷ”.

Khi công sức cả năm bị ảnh hưởng chỉ vì vài tuần cuối vụ

Để có được một mùa sầu riêng đạt năng suất, bà con phải đầu tư rất nhiều công sức. Từ xử lý ra hoa, dưỡng bông, giữ trái non, phòng bệnh, nuôi cơm đến những tháng cuối cùng trước thu hoạch.

Thế nhưng, chỉ cần trái xuất hiện tình trạng mặt quỷ, giá trị thương phẩm có thể giảm đáng kể.

Thương lái thường ưu tiên những trái có hình dáng đẹp, gai nở đều, mẫu mã đồng nhất. Những trái bị biến dạng dù cơm vẫn ngon, chất lượng bên trong không thay đổi nhiều nhưng vẫn gặp khó khăn trong khâu phân loại và tiêu thụ. Điều này khiến nhiều nhà vườn tiếc nuối khi nhìn thành quả cả năm bị ảnh hưởng ngay sát ngày thu hoạch.

Nguyên nhân từ đâu?

Theo nhiều kỹ sư nông nghiệp và kinh nghiệm thực tế của nhà vườn, hiện tượng mặt quỷ thường xuất hiện do nhiều yếu tố cộng hưởng:

1. Thời tiết thất thường

Giai đoạn nuôi trái năm nay tại nhiều khu vực Lâm Đồng liên tục xuất hiện mưa nắng đan xen. Độ ẩm thay đổi đột ngột khiến quá trình phát triển của gai và vỏ trái bị rối loạn.

Khi trái phát triển quá nhanh rồi bị chững lại hoặc ngược lại, các múi bên trong và lớp vỏ bên ngoài phát triển không đồng đều, dẫn đến hiện tượng biến dạng.

2. Mất cân đối dinh dưỡng

Nhiều vườn tập trung quá mức vào đạm hoặc các chất kích thích sinh trưởng nhằm tăng kích cỡ trái. Trong khi đó, các dưỡng chất quan trọng như Canxi, Bo, Silic, Kali và vi lượng lại không được bổ sung đầy đủ.

Điều này làm cấu trúc vỏ trái phát triển thiếu ổn định, dễ xảy ra hiện tượng gai méo, bể gai hoặc mặt quỷ.

3. Bộ rễ suy yếu trong mùa mưa

Khi đất úng nước, bộ rễ hoạt động kém, khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm mạnh. Trái đang trong giai đoạn phát triển nhanh nhưng nguồn dinh dưỡng cung cấp không đáp ứng đủ nhu cầu, dẫn đến nhiều biểu hiện bất thường trên bề mặt trái.

4. Tuyến trùng và nấm bệnh trong đất

Nhiều vườn có tỷ lệ mặt quỷ cao cũng ghi nhận tình trạng rễ bị tổn thương do tuyến trùng, nấm Phytophthora hoặc các loại nấm gây hại khác.

Bộ rễ không khỏe đồng nghĩa với việc cây không thể vận chuyển dinh dưỡng ổn định để nuôi trái.

Bài học từ những vườn có tỷ lệ trái đẹp cao

Tại nhiều vườn sầu riêng ở Đạ Huoai, những nhà vườn duy trì được tỷ lệ trái đẹp cao thường có điểm chung:

Chú trọng nuôi bộ rễ khỏe ngay từ đầu mùa mưa.
Bổ sung đầy đủ Canxi, Bo, Kali và các vi lượng cần thiết.
Hạn chế lạm dụng chất kích thích tăng trưởng.
Quản lý độ ẩm đất hợp lý.
Tăng cường hữu cơ và hệ vi sinh vật có lợi trong đất.
Phòng tuyến trùng và nấm bệnh định kỳ.

Nhiều nhà vườn cho biết việc đầu tư vào sức khỏe bộ rễ và cân đối dinh dưỡng giúp trái phát triển đồng đều, gai nở đẹp, hạn chế đáng kể hiện tượng mặt quỷ và bể gai.

Hiện tượng sầu riêng mặt quỷ không phải đến khi nhìn thấy trên trái mới bắt đầu xuất hiện. Thực tế, nguyên nhân đã âm thầm hình thành từ nhiều tháng trước đó trong đất, trong bộ rễ và trong chế độ dinh dưỡng của cây.

Vì vậy, việc phòng ngừa luôn hiệu quả hơn rất nhiều so với xử lý khi triệu chứng đã xuất hiện.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về chất lượng và mẫu mã, mỗi trái sầu riêng đẹp không chỉ là thành quả của kỹ thuật chăm sóc mà còn là lợi thế cạnh tranh giúp nhà vườn bán được giá cao hơn.

Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:
Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
Đạm đậu nành – Dịch đậu nành thuỷ phân hữu cơ
Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
Chế phẩm vi sinh Nấm 3 Màu
Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)

Mùa vụ năm nay, tình trạng sầu riêng mặt quỷ tại Lâm Đồng là lời nhắc nhở để người trồng quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe đất, bộ rễ và dinh dưỡng cân đối. Bởi muốn có những trái sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu, đẹp từ hình thức đến chất lượng bên trong, mọi giải pháp đều phải bắt đầu từ gốc rễ của vấn đề: một cây khỏe, một bộ rễ khỏe và một quy trình chăm sóc khoa học.