Giá Sầu Riêng Ri6 Tụt Dốc: Nỗi Lo Lớn Của Nhà Vườn Giữa Mùa Thu Hoạch

Có những năm, nhắc đến sầu riêng là nhắc đến cây hái ra tiền. Người người đổ xô trồng, nhà nhà mở rộng diện tích. Từ Tây Nguyên đến miền Tây, từ những mảnh vườn nhỏ vài công cho đến những trang trại hàng chục hecta, đâu đâu cũng kỳ vọng vào một mùa vàng bội thu. Thế nhưng năm nay, khi bước vào vụ thu hoạch rộ, giá sầu riêng Ri6 liên tục lao dốc khiến nhiều nhà vườn không khỏi chạnh lòng.

Có thời điểm, Ri6 đẹp bán tại vườn trên 100.000 đồng/kg, thương lái tranh nhau đặt cọc từ lúc trái còn non. Nhưng hiện tại, nhiều nơi giá chỉ còn vài chục nghìn mỗi ký, thậm chí hàng xô còn thấp hơn.

Điều đáng nói là năm nay giá giảm quá nhanh, chạm đáy. Giá sầu riêng Ri6 lao dốc mạnh, có vườn bán ra chỉ 20.000-35.000 đồng mỗi kg, do nhu cầu yếu và lo ngại nhiễm cadimi ảnh hưởng xuất khẩu. Từ đầu tháng 4, giá sầu riêng giảm liên tục khi nguồn cung tăng nhanh, kéo mặt bằng giá nhiều giống xuống mức thấp nhất trong nhiều năm. Tại một

số vườn, Ri6 mua xô có giá 20.000-35.000 đồng một kg, giảm khoảng một nửa so với đầu năm. Musang King cũng lùi về 60.000-65.000 đồng, trong khi Monthong giảm nhẹ hơn, dao động quanh 65.000-75.000 đồng.

Người ngoài nhìn vào có thể nghĩ rằng nông dân trồng sầu riêng những năm trước lời lớn, nên năm nay giá giảm một chút cũng không sao. Nhưng chỉ những ai trực tiếp làm vườn mới hiểu, để có được một mùa trái đẹp là cả quá trình đánh đổi bằng công sức, vốn liếng và áp lực kéo dài quanh năm.

Một hecta sầu riêng hiện nay chi phí đầu tư không hề nhỏ. Tiền phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công, nước tưới, điện, xử lý ra hoa, nuôi trái… cộng lại có khi lên đến hàng trăm triệu đồng. Đó là chưa kể những năm thời tiết thất thường, mưa trái mùa hay hạn kéo dài khiến cây suy, tỷ lệ đậu trái thấp, chi phí lại càng đội lên cao hơn nữa.

Nhiều nhà vườn chia sẻ rằng, điều khiến họ lo nhất không phải là làm cực, mà là giá cả bấp bênh. Có những người vay vốn ngân hàng, đầu tư hệ thống tưới, đào ao tích nước, mua phân thuốc với hy vọng vụ này gỡ vốn. Nhưng đến lúc thu hoạch thì giá xuống quá mạnh, bán xong không còn bao nhiêu lợi nhuận, thậm chí có người chỉ đủ trả tiền vật tư.

Đặc biệt với giống Ri6, áp lực càng lớn hơn bởi đây là giống được trồng quá phổ biến trong nhiều năm qua. Diện tích tăng nhanh khiến nguồn cung hiện nay rất lớn. Khi vào mùa thu hoạch đồng loạt, lượng hàng ra thị trường tăng mạnh dẫn đến tình trạng dư cung cục bộ. Thương lái vì thế cũng ép giá mạnh hơn.

Không ít nhà vườn than rằng năm nay bán sầu riêng mà lòng nặng trĩu. Có người nhìn những xe trái đầy ắp chạy ra khỏi vườn mà chẳng còn cảm giác vui như trước. Bởi giá bán hiện tại gần như không tương xứng với công sức đã bỏ ra suốt cả năm trời.

Thực tế, giá sầu riêng giảm không chỉ đến từ yếu tố cung vượt cầu. Thị trường xuất khẩu hiện nay cũng đang siết chặt hơn về chất lượng. Những lô hàng không đạt chuẩn về dư lượng thuốc, độ già trái hay mã số vùng trồng đều có nguy cơ bị trả về hoặc khó xuất khẩu. Điều này khiến đầu ra trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Trong khi đó, nhiều nhà vườn vẫn còn làm theo thói quen cũ. Chạy theo năng suất, lạm dụng phân hóa học hoặc thuốc kích thích khiến chất lượng trái không đồng đều. Có những vườn trái nhìn đẹp bên ngoài nhưng cơm sượng, nhão hoặc không đạt độ khô cần thiết. Khi thị trường ngày càng yêu cầu cao hơn, những vườn làm không bài bản rất dễ bị bỏ lại phía sau.

Một vấn đề khác là tâm lý chạy theo phong trào. Thấy giá cao, nhiều người chặt bỏ cây khác để trồng sầu riêng mà chưa tính đến đầu ra lâu dài. Chỉ trong vài năm, diện tích tăng quá nhanh khiến thị trường khó hấp thụ hết sản lượng khi vào chính vụ.

Có thể thấy rõ điều này ở nhiều địa phương. Những năm giá cao, thương lái đi từng vườn săn hàng, đặt cọc sớm. Nhưng năm nay, nhiều nhà vườn phải chờ thương lái đến xem trái, thậm chí phải gọi điện tìm đầu ra. Không khí mua bán cũng trầm lắng hơn rất nhiều.

Điều đáng thương nhất là người nông dân gần như không thể tự quyết định giá bán sản phẩm mình làm ra. Một năm chăm sóc cực khổ, nhưng đến lúc thu hoạch lại phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường. Giá cao thì vui mừng, giá thấp thì chấp nhận. Có những ngày giá giảm từng giờ khiến tâm trạng nhà vườn xuống theo từng cuộc điện thoại từ thương lái.

Tuy nhiên, trong khó khăn cũng là lúc ngành sầu riêng cần nhìn lại để phát triển bền vững hơn. Không thể mãi làm theo kiểu thấy giá cao thì mở rộng diện tích ồ ạt. Cũng không thể tiếp tục sản xuất thiếu kiểm soát chất lượng như trước đây.

Những nhà vườn giữ được lợi nhuận trong giai đoạn khó khăn hiện nay thường là những người làm bài bản ngay từ đầu. Họ chú trọng cải tạo đất, đầu tư hệ vi sinh, hạn chế lạm dụng phân thuốc và tập trung nâng chất lượng trái thay vì chỉ chạy theo số lượng.

Nhiều vườn hiện nay bắt đầu chuyển hướng sang canh tác hữu cơ hoặc bán hữu cơ để giảm chi phí lâu dài và nâng chất lượng nông sản. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phân hóa học giá cao, họ tận dụng nguồn hữu cơ tại chỗ, tự ủ phân bằng men vi sinh để giảm áp lực chi phí.

Đây cũng là lý do ngày càng nhiều nông dân quan tâm đến việc làm đất khỏe trước khi làm cây khỏe. Một bộ rễ mạnh sẽ giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, giảm phụ thuộc vào việc bón quá nhiều phân. Khi cây khỏe tự nhiên, trái cũng đẹp và ổn định hơn.

Trong bối cảnh giá sầu riêng biến động mạnh như hiện nay, bài toán tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đảm bảo năng suất là điều rất quan trọng. Nhà vườn nào kiểm soát được chi phí đầu vào tốt hơn sẽ có lợi thế lớn hơn khi thị trường xuống giá.

Bên cạnh đó, việc liên kết sản xuất theo tổ hợp tác hoặc hợp tác xã cũng đang trở nên cần thiết. Khi sản xuất riêng lẻ, người nông dân rất khó có tiếng nói với doanh nghiệp thu mua. Nhưng khi liên kết lại, việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn và tìm đầu ra ổn định sẽ dễ hơn nhiều.

Dù giá Ri6 hiện tại đang giảm mạnh, nhưng sầu riêng vẫn là loại cây có giá trị kinh tế cao nếu được làm đúng hướng. Điều quan trọng là người trồng cần tỉnh táo hơn trước những biến động thị trường, tránh chạy theo tâm lý đám đông và tập trung vào chất lượng bền vững.

Bởi cuối cùng, nông nghiệp không phải là cuộc chơi của một mùa vụ. Người đi đường dài là người biết giữ đất khỏe, giữ cây khỏe và giữ được niềm tin ngay cả trong những giai đoạn khó khăn nhất.

Giá sầu riêng có thể lên rồi xuống theo từng năm, nhưng sự vững vàng của người nông dân mới là điều quyết định tương lai của cả vườn cây.

Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:
Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
Phân đậu nành – Đạm hữu cơ thuỷ phân từ đậu nành
Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
Máy đo EC trong đất HI98331
Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)